Specijalistički program Medijacije – 2010/11.

FAKULTET POLITIČKIH NAUKA
SPECIJALISTIČKIH PROGRAM INOVACIJE ZNANJA
Školska godina 2010/2011
MEDIJACIJA

Rukovodilac programa:
Prof. dr Tamara Džamonja-Ignjatović, Fakultet Političkih nauka [1]

Predmet specijalističkog programa:

Specijalistički program obuke nudi diplomiranim stručnim radnicima u socijalnoj zaštiti, prosveti i pravosuđu koji rade prvenstveno sa mladima i  porodicama, teorijske osnove i praktičnu obuku u primeni tehnika i veština medijacije u rešavanju sukoba. Kao savremen pristup u rešavanju sukoba, medijacija danas ima široku primenu u brojnim oblastima. Kao predviđena stručna procedura u rešavanju porodičnih problema i drugih vrsta sukoba, medijacija kod nas postaje inovativni oblik prakse u socijalnom radu i drugim delatnostima, što je podržano usvojenim Zakonom o medijaciji, Porodičnim zakonom i Zakonom o maloletnim počiniocima krivičnih dela.

Programi Medijacije su koncipirani u vidu jednosemestralnih studija. Svi ponuđeni programi predstavljaju samostalne, zaokružene celine, osim što je za pohađanje specijalizovanih programa neophodan završen osnovni (uvodni) program iz medijacije na FPN-u ili u organizaciji neke od akreditovanih organizacija za obuku (Asocijacija medijatra Srbije, Republički centar za medijaciju i dr.). Stuidije se sastoje iz teorijskog i praktičnog dela nastave.

Ciljevi:

Osnovni cilj specijalističkog programa je edukacija profesionalca za pružanje pomoći u nekonfliktnom rešavanju sukoba u oblasti socijalne zaštite, kao bi unapredili svoju profesionalnu kompetentnost i ponudili nove i kvalitetnije usluge korisnicima socijalne zašte

Ishodi:

  1. ovladavanje teorijom i praksom komunikacije i veština rešavanja konflikata,
  2. usvajanje veština komunikacije:  slušanja, postavljanja pitanja, rešavanja problema, persuazije, pregovaranja i profesionalnog  prosuđivanja
  3. sticanje različitih veština rešavanja konflikata, prvenstveno pregovaranje i medijaciju, uključujući posebna praktična i etička pitanja medijacije
  4. savladavanje osnovnih teorijskih postavki i praktičnih aspekata medijacije u specifičnim područjima primene- porodičnim sukobima, sukobima između maloletnih počinilaca i žrtve i u vršnjačkim sukobima u školi.
  5. ovladavanjne praktičnim radom sa klijentima kroz sticanje superviziranog praktičnog iskustva u medijaciji
  6. kritičko promišljanje mogućnosti primene i kulturološka adaptacija pojedinih aspekata posredovanja u našoj sredini

PROGRAM SPECIJALISTIČKOG  PROGRAMA INOVACIJE ZNANJA
MEDIJACIJA

I Semestar

Uvod u medijaciju…………………………………………………………………8 dana x 8 h

II Semestar

Porodična medijacija……………………………………………………………..6 dana x 8 h

ili

Posredovanje između žrtve i prestupnika………………………………..6 dana x 8 h

ili

Vršnjačka medijacija …………………………………………………………….6 dana x 8 h

ili

Podrška i posredovanje u slučajevima mobinga (u pripremi)…..4 dana x 8 h

Posebne napomene:

  • Posle završenog uvodnog kursa, studenti mogu da nastave neki od specijalizovanih kurseva za koji se opredele (Porodična medijacija, Medijacija između žrtve i počinioca, Vršnjačka/školska medijacija).
  • Specijalizovani programi se održavaju alternativno, zavisno od broja prijavljenih kandidata[2]
  • Svaki ponuđeni modul je akreditovan na osnovu detaljnog programa, stručne recenzije i odluke komisije kod Ministarstva za rad i socijalnu politiku, odnosno Ministarstva prosvete.
  • Prvi modul je osnovni i obavezan za nastavak jednog od specijalizovanih modula u drugom semestru. Pored akreditacije,  modul Uvod u medijaciju ispunjava kriterijume obuke predviđene Zakonom o medijaciji za sticanje licence, odnosno upis u registar medijatora  kod Ministarstva pravde (odnosno Republičkog centra za medijaciju).
  • Svaki modul je zaokružena celina posle čega student stiče pravo na sertifikat Fakulteta Političkih nauka i sertifikat o završenom akreditovanom programu obuke koje dodeljuje nadležno Ministarstvo (Republički zavod za socijalnu zaštitu, odnosno Zavod za unapređenje obrazovanja) sa odgovarajućim brojem kredita/bodova.

Saradnici u izvođenju nastave:

Ø  Doc. dr  Jasna Hrnčić, Fakultet političkih nauka, Beograd

Ø  Mr sci Stanislava Vidović, trener vršnjačke medijacije, specijalista porodične medijacije. Nemačka kancelarija za tehničku saradnju (GTZ)

Ø  Mr sci Marija Radovanović, trener vršnjačke medijacije, specijalista porodične medijacije. Nemačka kancelarija za tehničku saradnju (GTZ)

Ø  Vera Despotović Stanarević, socijalni radnik, specijalista medijacije i porodični terapeut, rukovodilac Savetovališta za brak i porodicu

Ø  Vladan Jovanović, pravnik, specijalista porodične medijacije

Metode nastave:

Ø  teorijska predavanja,

Ø  vežbe i praktične demonstracije

Ø  simulacije medijacijskog procesa

Obaveze studenata:

Ø  Redovno pohađanje nastave i aktivna participacija

Ø  Pisanje seminarskog rada

Ø  Završni usmeni ispit u obliku demonstracije praktičnih veština

Uslovi upisa:

Specijalizacija je namenjena diplomiranim socijanim radnicima, psiholozima, pedagozima, defektolozima, pravnicima

Cena studija:

Uvod u medijaciju…………………………………………………………………35.000 din.

Specijalizovani programi  medijacije………………………………………30.000din.

UVOD U MEDIJACIJU[3]

Voditelj: Prof. dr Tamara Džamonja Ignjatović

1. Komunikacija i veštine komunikacije

Cilj: Obučavanje polaznika za uspešnu primenu veština komunikacije, kao što su posmatranje, aktivno slušanje i postavljanje pitanja u svakodnevnom profesionalnom radu sa korisnicima

2. Konflikti i veštine rešavanje konflikata

Cilj: Obučavanje polaznika o osnovnim konceptima interpersonalnih konflikata i razvijanje specifičnih veština za njihovo razrešavanje kako bi unapredili kvalitet komunikacije sa klijentima i bili u stanju da obuče klijente da sam koriste ove veštine u svom životu kako bi unapredili komunikaciju sa okolinom

3. Pregovaranje

Cilj: Obučavanje učesnika za pregovaranje kao metod rešavanja konflikata i korišćenje osnovnih pregovaračkih veština

4. Teorija i praksa medijacije

Cilj: Sticanje i unapređenje osnovnih znanja o teoriji i praksi medijacije koja obuhvataju definisanje medijacije, oblasiti primene, ciljeve i dobiti od postupka, prednosti i rizike primene i opšti zakonski okvir.

5.  Uloga i veštine medijatora i etička pitanja

Cilj: Predstavljanje specifičnosti uloge medijatora, etičkih standarda profesionalnog ponašanja, etičkih pitanja i dilema i načina njihovog razrešavanja.

6. Faze medijacije

Cilj: Upoznavanje učesnika sa početnim fazama postupka medijacije i razvoj i primena specfičnih  veština za vođenje pripreme za medijaciju, započinjanja postupka kroz „uvodno izlaganje“ medijatora, „neprekinuto vreme“, faze razmene i struktuiranja predmeta spora

7.     Faze medijacije

Cilj: Razvoj spedifičnih veština za vođenje procesa medijacije: mapiranja interesa/strahovanja; umnožavanje predloga rešenja;  završno pregovaranje; postizanje konsenzusa,  pisanje formalnog sporazuma

8. dan Integrativna primena znanja i veština medijacije

Cilj: Integracija  stečenih znanja i različitih veština kroz praktičan rad (simulacije)

Ispit: Na kraju kursa predaje se seminarski rad, a usmeni ispit se sastoji od  primene veština komunikacije, rešavanja konflikta i tehnika medijacije u praktičnom radu u simulacijskoj vežbi

PORODIČNA MEDIJACIJA

Voditelji:  Prof. dr Tamara Džamonja Ignjatović,  Vera Despotović Stanarević

1. Uvod i specifičnosti porodične medijacije

1.1. Uvod u seminar

1.2.  Proces / faze porodične medijacije

1.3.  Porodična medijacija u Porodičnom zakonu i prava deteta i roditeljsko pravo

1.4. Specifična znanja iz oblasti porodičnih i partnerskih odnosa

2.  Prorada procesa/faza porodične medijacije i veštine u vođenju postupka

2.1  Priprema i početak medijacije

2.2. Provežbavanje procesa medijacije – uvodne seanse

2.3. Disbalans u moći i nasilje u porodici

2.4. Razvijanje rodno osetljivog pristupa u medijaciji

3. Prorada procesa/faza porodične medijacije i pravne posledice prestanka braka i vanbračne zajednice

3.1.Detaljnija prorada procesa /pojašnjavanje tema, mapiranje i preokviravanje; traganje za različitim alternativama rešenja/.

3.2. Porodična medijacija u radu sa jakim osećanjima između članova porodice i sa parovima  koji su u produbljenom konfliktu

3.3. Rad sa parovima koji su u produbljenom konfliktu u porodičnoj medijaciji

3.4.  Pravne posledice prestanka braka i vanbračne zajednice

4. Uključivanje dece u postupak porodične medijacije i dalja prorada procesa kroz faze

4.1. Deca u razvedenom porodičnom sistemu i najbolji interes dece

4.2. Uključivanje dece u medijaciju

4.3. Modeli uključivanja dece – direkno i indirekno uključuvanje dece u postupak medijacije

4.4. Detaljnija prorada procesa: završno pregovaranje i evaluacija ponuđenih rešenja.

5. Antidiskirminatorna praksa i multikulturalni pristupa u  porodičnoj medijaciji i dalja prorada procesa medijacije

5.1. Antidiskirminatorna praksa u  porodičnoj medijaciji

5.2. Multikulturalni pristupa u  porodičnoj medijaciji

5.3. Detaljnija prorada procesa / izgradnja sporazuma i pravljenje roditeljskog plana/

5.4. Razgraničavanje domena u radu (prevencija, medijacija, savetovanje, zaštita)

6. Provera stepena stečenog znanja i procena praktično ovladanim veštinama.

6.1. provera stepena stečenog znanja kroz zadati pismeni test.

6. 2. i 6.3. Procena praktično ovladanih veština

6.4.  Evaluacija i fidbek

POSREDOVANJE IZMEĐU ŽRTVE I PRESTUPNIKA

Voditelj: Doc. Dr. Jasna Hrnčić, FPN

1. Uvod u restorativno pravosuđe

Koncept restorativne pravde. Praktični pristupi.

Osnovni koncepti posredovanja između žrtve i počinitelja

2. Zakonska regulativa i organizacija usluga posredovanja izmedju žrtve i počinitelja

Zakon o krivično-pravnoj zaštiti  maloletnih učinioca krivičnih dela. Implikacije na praksu medijacije Specifičnosti primene u našoj sredini; organizacija službe za posredovanje; adminitracija usluga posredovanja;  rad u školskom okruženju; posredovanje u zatvorenim institucijama

3. Praksa posredovanja izmedju žrtve i prestupnika:

Perspektive žrtve i prestupnika; Faze u posredovanju izmedju žrtve i prestupnika; Procena situacije / prvi razgovori sa prestupnikom i žrtvom;

4. Praksa posredovanja izmedju žrtve i prestupnika:

Ko-posredovanje; Indirektno posredovanje; pismo izvinjenja; direktno posredovanje (licem u lice); Rad  na sporazumu; odvojeni sastanci, pisanje sporazuma, praćenje sporazuma

5. Tehnike rada

Rad u teškim situacijama; uravnotežavanje moći, pozicije i interesi strana u posredovanju; preuokviravanje (“reframing”) u posredovanju; Razmatranje  svih opcija; rad sa roditeljima; rad sa žrtvom

6. Posredovanje izmežu žrtve i počinitelja i  kulturna različitost

Pojam kulture, istorijat, kultura, religija, identitet; Kulturna različitost – nade, strahovi; uticaj predrasuda na opažanje i rad sa predrasudama; kulturne predrasude, biti u manjini- implikacije kulturnih različitosti na praksu posredovanja

ŠKOLSKA / VRŠNJAČKA MEDIJACIJA

Voditelji:

Ø  Mr sci Stanislava Vidović i Mr sci Marija Radovanović, treneri vršnjačke medijacije, specijalista porodične medijacije. Nemačka kancelarija za tehničku saradnju (GTZ)

Opšti cilj programa:

Osposobljavanje profesionalaca za rad sa učenicima i mladima za primenu modela medijacije u nenasilnom rešavanju sukoba.

Specifični ciljevi programa:

- unapređivanje znanja i veština kao i vaspitne kompetencije profesionalaca zaposlenih u institucijama obrazovanja: profesori, nastavnici, stručni saradnici, direktori, vaspitači,

- osposobljavanje profesionalaca za rad na: prevenciji, transformaciji i upravljanju sukobima; primeni medijacije kao modela nenasilnog rešavanja sukoba; unapređenju komunikacije, međusobnih odnosa i atmosfere u školskoj sredini;

- umrežavanje profesionalaca i vršnjaka i širenje ideje medijacije  kao modela nenasilnog rešavanja sukoba  u školama i  životnim situacijama

Teme koje se obrađuju:

- nenasilna komunikacija: osnove i koraci, proces empatije – izražavanje osećanja i potreba,

- učenje i vežbanje izražavanja jezikom pozitivne akcije i afirmacije,

- različiti načini slušanja i slušanje sa empatijom,

- bes i konstruktivni načini prevazilaženja besa,

- uzroci, osnove nastanka i razvoja sukoba, ishodi, prevencija i upravljanje sukobima,

- metode i tehnike u procesu medijacije,

- osnovne uloge medijatora,

- koraci u medijaciji,

- školska i vršnjačka medijacija.

Bazični seminar, organizuje se u trajanju od tri dana. Predviđeno je da radni dan traje 8 sati, podenjeno u  4 radionice dnevno, a trajanje pojedinačne radionice je sat i po, ukupno 12 radionica.

Napredni seminar, traje tri dana. Predviđeno je da radni dan traje 8 sati,  kroz 4 radionice dnevno, a svaka radionica traje sat i po. Ukupno je predviđena realizacija 12 radionica.

Ciljna grupa:

- profesionalci zaposleni u  osnovnim, srednjim školama i domovima učenika: profesori, nastavnici, stručni saradnici, direktori škola i vaspitači,

- predstavnici interesnih grupa: roditelji učenika, školski policajci,


[1] Prof. dr Tamara Džamonja Ignjatović je do sada rukovodila akademskim specijalističkim (jednogodišnjim i dvogodišnjim) specijalističkim stuidijama iz Medijacije na FPN, autor je i trener akreditovanih programa obuke iz Medijacije, učesnik radne grupe imenovane od Ministra pravde za izradu novog Zakona o Medijaciji , član Programskog odbora Republičkog centra za medijaciju i ćlan Asocijacije medijatora Srbije.

[2] U drugom semestru, tokom 2011. Godine biće organizovan specijalistički program Porodične medijacije

[3] Teme su predstavljene po danima, odnosno obuhvataju 8 časova nastave