Print

Početna Studije II i III stepenaDoktorske studijeStudije kulture i medijaPrva godina studija Slika sveta u evropskoj kulturi i međukulturne studije vrednosti

Slika sveta u evropskoj kulturi i međukulturne studije vrednosti

  • Studijski program: Doktorske studije politikoloških nauka – Studije kulture i medija
  • Vrsta i nivo studija: doktorske akademske studije
  • Nastavnici: prof dr Vasović D. Mirjana, Časlav D. Koprivica
  • Broj ESPB: 10
  • Status predmeta: Obavezni
  • Broj časova aktivne nastave predavanja: 5 SIR: 2
  • Metode izvođenja nastave: Predavanja i vežbe
  • Skinite specifikaciju predmeta

Cilj Predmeta

Cilj predmeta je da kod polaznika razvije, odnosno uvežba sposobnost načelno-uopštenoga orijentisanja u povesnom toku evropske kulture.

Predmet ima za cilj da upozna polaznike sa nalazima ekstenzivnih istraživanja o razvoju i karakteristikama socijalnih vrednosti (i sa njima povezanih stavova i ponašanja) koja su sprovedena u različitim kulturama i pod uticajem specifičnih političko-ekonomskih okruženja. Nalazi istraživanja socijalnih vrednosti, posmatrani u komparativnoj perspektivi,  omogućavaju analitičarima kulture da, na sažet način, ostvare značajne uvide o osobenosti društvene svesti i kolektivnih iskustava pripadnika različitih društvenih sistema i (političkih) kultura. Predviđene teme predavanja trebalo bi da  obezbede polaznicima uvid u društvene i kulturne okolnosti koje uslovljavaju evoluciju, odnosno mehanizme usvajanja i menjanja različitih standarda društvenog ponašanja, kao i karakteristične društvene ishode ovih procesa koji se ogledaju u odnosu većine pripadnika nekog društva prema različitim društvenim, političkim i ekonomskim problemima,  njihovim osnovnim političko-ekonomskim prioritetima, odnosno rezultirajućim društvenim inicijativama, izborima i odlukama. Sadržaj predmeta obuhvata i istorijske i savremene trendove razvoja socijalnih vrednosti, koji se posmatraju kako iz socijetalne (makro) tako i individualne (mikro) perspektive. Komparativna, međukulturna, analiza razvoja i promena socijalnih vrednosti omogućava i da se ostvare uvidi o povratnom uticaju ovih trendova na globalne  – političke i ekonomske – promene koje se dešavaju u savremenom svetu.

Ishod Predmeta

Razvijanje svesti o značaju „slike sveta“, kao temeljnog metodološko-interpretativnog pojma u duhovnonaučnoj i kulturološkoj problematici kojim su bazično uslovljeni drugi sekundarni i tercijarni problemi i/ili problemski uglovi gledanja.

Polaznici kursa  trebalo bi bolje da upoznaju pojam i načine ispitivanja socijalnih vrednosti, kao i osnovne heurističke prednosti  ovakvog pristupa analizovanju (političke) kulture. Multidisciplinaran pristup  omogućava im, takođe, da se upoznaju sa spektrom upotrebljivih teorijskih modela, iz različitih naučnih disciplina, i  mogućnostima za njihovo međusobno povezivanje (dopunjavanje),  u pokušajima da samostalno planiraju istraživanja i doprinesu razumevanju i naučnom objašnjavanju pojedinih kulturnih fenomena.

Sadržaj Predmeta

Pojam i ideja slike sveta: slika sveta kao metodološko-hermeneutički pojam)

Grčko-rimska antika: arhajski, tragički, klasični i poznoantički obrazac

Srednji vek: pojava hrišćanstva, rušenje imperije – kraj antičkoga čoveka, fenomenologija društvenog i duhovnog sveta razvijenog srednjovekovlja, hrišćanski čovek, odnos Crkve i države, Vizantija i evropski Zapad

Novi vek: rastakanje srednjovekovne slike sveta, teorijsko i praktičko nadvladavanja načela imanencije nad transcendencijom, fenomen novovekovnog povesnog dinamizma, prosvetiteljstvo, klasicizam, romantizam

Epilozi novovekovlja: slom slike sveta, kriza obuhvatnoga mišljenja, iskustvo egzistencijalne krize, pozitivizam, istorizam, „postmoderna“

Teorijska nastava:

Osnovna priroda i značaj ispitivanja vrednosti u teoriji kulture; Pojam i klasifikacije vrednosti; Individualna i sistemska ispitivanja vrednosti; Metode ispitivanja vrednosti; Metode ispitivanja vrednosti; Rana istraživanja vrednosti u socijalnoj psihologiji ( Č. Moris, M. Rokič, G. Olport, N. J. Adler, A. Maslov…); Hofstedova i Bučholcova kulturalna istraživanja vrednosti; Komparativna empirijska analiza kulturnih vrednosti i percepcije političko-ekonomskih problema u devet zemalja– studija slučaja; Materijalistička-postmaterijalistička paradigma u istraživanjima promena političke kulture; Empirijska istraživanja vrednosti u jugoslovenskom društvu, do 90′tih; Svetska studija vrednosti – vrednosti pripadnika srpskog društva u komparativnoj perspektivi, posle raspada Jugoslavije; Globalne vrednosti u tranziciji (Sistemi vrednosti i perspektive demokratske transformacije postkomunističkih društava); Vrednosti i izazovi globalizacije; Pojam i ideja slike sveta (slika sveta kao metodološko-hermeneutički pojam); Grčko-rimska antika (arhajski, tragički, klasični i poznoantički obrazac); Srednji vek (pojava hrišćanstva, rušenje imperije – kraj antičkoga čoveka, fenomenologija društvenog i duhovnog sveta razvijenog srednjovekovlja, hrišćanski čovek, odnos Crkve i države, Vizantija i evropski Zapad); Novi vek (rastakanje srednjovekovne slike sveta, teorijsko i praktičko nadvladavanja načela imanencije nad transcendencijom, fenomen novovekovnog povesnog dinamizma, prosvetiteljstvo, klasicizam, romantizam); Epilozi novovekovlja (slom slike sveta, kriza obuhvatnoga mišljenja, iskustvo egzistencijalne krize, pozitivizam, istorizam, najava „postmoderne“).

Literatura

Osnovna:

  1. Abramson, P. and R Inglehart  (1995) Modernization, Cultural Change and Democracy: The Human Development Sequence, Michigan: The University of Michigan Press.;
  2. Baćević, Lj. i dr. (1991): Jugoslavija na kriznoj prekretnici, Beograd: Institut društvenih nauka;
  3. Goati, Vladimir (ur.). Partijska scena Srbije posle 5. oktobra 2000. Beograd: Institut društvenih nauka, Friedrich Ebert Stiftung.;
  4. Golubović, Z., Kuzmanović, B., Vasović, M. (1995) Društveni karakter i društvene promene u svetlu nacionalnih sukoba. Beograd: IFDT, “Filip Višnjić”.;
  5. Inglehart, R (1990) Culture Shift in Advanced Industrial Society, Princeton, NJ: Princeton University Press.;
  6. Inglehart, R. and C. Welzel (2005) Value Change in Global Perspective, New York and Cambridge: Cambridge University Press.;
  7. Lazić , M. i dr. (1994) Razaranje društva (Jugoslovensko društvo u krizi 90-ih). Beograd: Filip Višnjić.;
  8. Pantić, D. (1990): Promene vrednosnih orijentacija mladih u Srbiji. Beograd:Institut društvenih nauka;
  9. Popović, M. i dr., (1977) Društveni slojevi i društvena svest, Beograd: Institut društvenih nauka.;
  10. Rot,H. i Havelka, N. (1973) Nacionalna vezanost i vrednosti kod srednjoškolske omladine. Institut za psihologiju , IDN, Beograd.;
  11. Voich, D. and L. Stepina (eds.) (1991) Cross-Cultural Analysis of Values and Political Economy Issues. Preager, Westport, Conn;
  12. Žan-Pjer Vernan, Poreklo grčke kulture, Sremski Karlovci-Novi Sad, 1987.
  13. Žan-Pjer Vernan, Mit i tragedija u antičkoj Grčkoj, Sremski Karlovci-Novi Sad, 1995.
  14. Verner Jeger, Paideja. Oblikovanje grčkog čoveka, Novi Sad 1991.
  15. Žak le Gof, Čovek srednjeg veka, Beograd, 2007.
  16. Johan Hojzinga, Jesen srednjeg vijeka, Zagreb, 1991.
  17. Žan Delimo, Strah na Zapadu (od XIV do XVIII veka). Novi Sad, 1987.
  18. Georgij Ostrogorski, O verovanjima i shvatanjima Vizantinaca, Beograd, 1970.
  19. Hans Blumenberg, Legitimnost novog veka, Sremski Karlovci-Novi Sad, 2004.
  20. E.R. Dods, Grci i iracionalno, Beograd, 2005.
  21. Čarls Tejlor, Izvori sopstva,  Novi Sad, 2008.
  22. Čarls Tejlor, Doba sekularizacije, Beograd, 2011.
  23. Ralf Elm (prir.) Horizonti pojma horizont, Novi Sad, 2009.
  24. Remi Brag, Mudrost svijeta. Istorija ljudskog iskustva vaseljene, Novi Sad, 2012.
  25. Arnold A.T. Ehrhardt, Politische Metaphysik von Solon bis Augustin I-II, Tübingen 1959.
  26. Eric Voegelin, Die Krise der Moderne, Paderborn-München 2007.
  27. Panajotis Kondylis, Die Aufklärung im Rahmen des neuzeitlichen Rationalismus, Hamburg 2002.
  28. Eric Voegelin, Ordnung und Geschichte Bd. V: Welt der Polis. Vom Mythos zur Philosophie, München 2003.

Ocena znanja

  • usmeni ispit 40;
  • seminarski radovi 40;
  • aktivnost u toku nastave 20